Ο Βελονισμός σήμερα


Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονη κινητικότητα γύρω από τον βελονισμό. Με πρωτοβουλία των επιστημονικών ιατρικών εταιρειών βελονισμού Ευρώπης και Αμερικής και με χρηματοδότηση από κυβερνητικές (National Institute of Health) και μη κυβερνητικές οικονομικές πηγές καταρτίσθηκαν ερευνητικά πρωτόκολλα για να καταγραφούν επακριβώς οι ενδείξεις, αντενδείξεις και παρενέργειες του βελονισμού ενώ παράλληλα θεσπίσθηκαν αυστηροί κανόνες ως προς τη εκπαιδευτική και θεραπευτική διαδικασία (πολλές φορές υπό την υψηλή εποπτεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας) με στόχο να διασφαλιστεί η ασφάλεια του ασθενούς που προσφεύγει στον βελονισμό για να επιλύσει συνήθως ένα χρόνιο και δυσίατο πρόβλημα υγείας που τον απασχολεί.

Η επιστημονική θεώρηση του βελονισμού επιτρέπει σήμερα στους ιατρούς α) να εφαρμόσουν βελονισμό βασισμένοι σε σύγχρονες τεχνικές (Neural therapies, dry needling, Percutaneous electrical stimulation, Trigger point therapy, TENS κλπ), β) να εφαρμόσουν τον βελονισμό έχοντας ως βάση τις δυτικού τύπου διαγνώσεις της βιοιατρικής επιστήμης και γ) να επιλέξουν τα περιστατικά τους με βάση ορθολογικά κριτήρια, ασφάλεια, αποτελεσματικότητα και ποσοστά επιτυχίας. Ο όγκος των εργασιών που εκπονούνται με αυστηρά επιστημονικά και μεθοδολογικά κριτήρια, καθημερινά μεγαλώνει, με αποτέλεσμα την πληρέστερη στατιστική καταγραφή της αποτελεσματικότητας του βελονισμού για κάθε κατηγορία νοσημάτων χωριστά.


Η πρόοδος της φυσιολογίας η ανάπτυξη νέων τεχνικών απεικόνισης, η περιγραφή ενδογενών ρυθμιστικών μηχανισμών αλλά κυρίως η ραγδαία ανάπτυξη της νευροφυσιολογίας στη δεκαετία του ΄90 (η οποία χαρακτηρίστηκε ως η δεκαετία του εγκεφάλου) μας επέτρεψε να να κατανοήσουμε μέρος των θεραπευτικών μηχανισμών τους οποίους ενεργοποιεί ο βελονισμός και μέσω των οποίων επιτυγχάνεται η θεραπεία. Μας επέτρεψε επίσης να δούμε επακριβώς τα στοιχεία εκείνα που απαιτούνται ώστε ο βελονισμός να εφαρμόζεται συμπληρωματικά (και όχι εναλλακτικά) της βιοιατρικής επιστήμης. Τέλος, σειρά κλινικών μελετών σχεδιασμένων με αυστηρά μεθοδολογικά κριτήρια έδειξαν τα όρια της μεθόδου. Στις εργασίες αυτές στηρίχθηκε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καί το NIH (National Institutes of Health) της Αμερικής δημοσιεύοντας κατάλογο ενδείξεων Ιατρικού Βελονισμού τον οποίο υιοθέτησε η IASP (International Association for the Study of Pain) και ο οποίος δημοσιεύεται μαζί με άλλα αναλυτικά άρθρα στον επίσημο διαδικτυακό τόπο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (http://www.who.int/en/) .


Σήμερα, το 64% (οι 75 από τις 117 σχολές) των Αμερικανικών Πανεπιστημίων Ιατρικής περιλαμβάνουν το βελονισμό στο πρόγραμμα εκπαίδευσης των φοιτητών ιατρικής (από 16 - 160 ώρες). Η Αμερικάνικη Ένωση Ιατρικής Πόνου περιλαμβάνει τον βελονισμό στην εξεταστέα ύλη για την απόκτηση διπλώματος αλγολογίας. Τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας της Αμερικής προωθούν και επιχορηγούν την έρευνα στο βελονισμό. Η IASP (International Association for the study of Pain) αναγνωρίζει τη σημαντική αναλγητική δράση του βελονισμού (δημοσιεύονται συχνά άρθρα στο διεθνούς κύρους περιοδικό Pain). Tα περισσότερα ιατρεία πόνου της Ελλάδας και του εξωτερικού χρησιμοποιούν το βελονισμό και τον ηλεκτροβελονισμό για την αντιμετώπιση του οξέος και χρόνιου πόνου. Στην Ιταλία, και συγκεκριμένα στο τμήμα φαρμακολογία του πανεπιστημίου της Pavia, της Bologna, της Ρώμης, της Genova αλλά και αλλού, ο βελονισμός διδάσκεται πλήρως ενσωματωμένος στην ύλη της σύγχρονης βιοιατρικής επιστήμης. Ενδεικτικό της αναγνώρισης που απολαμβάνει ο βελονισμός στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης είναι ότι στο 9ο παγκόσμιο συνέδριο βελονισμού που διεξήχθη 11 – 14 Μαϊου 2000 στη Βιέννη η έναρξη εργασιών κηρύσσεται από τον ίδιο τον Καγκελάριο της Αυστρίας. Στην Αυστρία άλλωστε ο βελονισμός αναγνωρίζεται από το 1986 από το Austrian Health Board ως ειδική ιατρική θεραπευτική τεχνική.


Ο βελονισμός γνωρίζει επίσης την αναγνώριση των ασθενών αφού το 15% των Ελλήνων, το 12-19% των Ευρωπαίων, το 20-60% των Αυστραλών και πάνω από 2 εκατομμύρια Αμερικάνοι (ο οργανισμός τροφίμων και φαρμάκων της Αμερικής FDA υπολογίζει 9-12 εκατομμύρια πράξεις βελονισμού ανά έτος), προσφεύγουν στο βελονισμό για την επίλυση προβλημάτων υγείας.


Μιλώντας πιο λεπτομερώς για την Ελλάδα, θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι τα ιατρεία πόνου των νοσοκομείων Σισμανόγλειο, Νίκαια, Ευαγγελισμός, Αγ. Όλγα, Γενικό Κρατικό νοσοκομείο Γεώργιος Γεννηματάς (ιατρείο πόνου και ιατρείο κεφαλαλγίας), Το νοσοκομείο Πατησίων Παμακάριστος, το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου (ιατρείο χρόνιου πόνου ΠΕΠΑΓΝΗ) και το πανεπιστημιακό νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης έχουν ενσωματώνει τον βελονισμό και τον ηλεκτροβελονισμό στις μεθόδους αντιμετώπισης του οξέος και του χρόνιου πόνου. Το τελευταίο διάστημα έχουν εκπονηθεί αξιόλογες εργασίες από τα τμήματα αυτά οι οποίες έχουν ανακοινωθεί σε εθνικά και διεθνή συνέδρια. Το Υπουργείο Υγείας της Ελλάδας έχει αναγνωρίσει το βελονισμό ως ιατρική πράξη από το 1981 και έκτοτε έχει πολλές φορές επαναλάβει ότι δέχεται την εφαρμογή του βελονισμού από ιατρούς, οδοντιάτρους και κτηνιάτρους αρκεί να υπάρχει απόδειξη πλήρους και επαρκούς εκπαίδευσης του ιατρού, οδοντιάτρου ή κτηνιάτρου.